ಶ್ವಾಸಕೋಶ ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ದೇಹದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗಕ್ಕೂ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಪಾತ್ರ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಧೂಮಪಾನವೇ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಳಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡದವರಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವು ದಿನನಿತ್ಯದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಆರೋಗ್ಯ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹದಗೆಡಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ವಾಸಕೋಶವನ್ನು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿಡಲು ಸರಿಯಾದ ಜೀವನಶೈಲಿ, ಸ್ವಚ್ಛ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಧೂಮಪಾನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಶ್ವಾಸಕೋಶಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು : ಪರೋಕ್ಷ ಧೂಮಪಾನ : ಇತರರು ಸೇದುವ ಸಿಗರೇಟ್ ಅಥವಾ ಬೀಡಿ ಹೊಗೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುವುದರಿಂದಲೂ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, COPD ಹಾಗೂ ಇತರ ಉಸಿರಾಟದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು : ಹೆಚ್ಚಿನ ಧೂಳು, ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳ ಮಾಲಿನ್ಯ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ವಾಸಿಸುವುದರಿಂದ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಕುಗ್ಗಬಹುದು.
ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಕಳಪೆ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ : ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಹೊರಬರುವ ಹೊಗೆ, ಸರಿಯಾದ ಗಾಳಿ ಸಂಚಾರವಿಲ್ಲದ ಮನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಒಳಾಂಗಣ ಮಾಲಿನ್ಯ ಕೂಡ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಮೇಲೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.
ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ಲೀನರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಏರೋಸೋಲ್ ಸ್ಪ್ರೇಗಳ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ : ಬಲವಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಾಸನೆಗಳಿರುವ ಕ್ಲೀನಿಂಗ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ರೂಮ್ ಫ್ರೆಶ್ನರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಪ್ರೇಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಧೂಳು ಅಥವಾ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಕ್ ಧರಿಸದಿರುವುದು : ಕಾರ್ಖಾನೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಧೂಳು ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾಸ್ಕ್ ಬಳಸದೇ ಇದ್ದರೆ ಶ್ವಾಸಕೋಶಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು.
ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೊರತೆ : ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ದೇಹ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಇದ್ದರೆ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಶ್ವಾಸಕೋಶವನ್ನು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿಡಲು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಕ್ರಮಗಳು : ಧೂಮಪಾನದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೂರವಿರಿ. ಪರೋಕ್ಷ ಧೂಮಪಾನದಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ದೂರವಿರಿ. ಮಾಲಿನ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾಸ್ಕ್ ಧರಿಸಿ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಗಾಳಿ ಸಂಚಾರ ಇರಲಿ. ಪ್ರತಿದಿನ ಕನಿಷ್ಠ 30 ನಿಮಿಷ ನಡೆಯಿರಿ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡಿ. ಆಳವಾದ ಉಸಿರಾಟದ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ. ಹಣ್ಣು, ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಆಂಟಿಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಸಮೃದ್ಧ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ. ದಿನವಿಡೀ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ಕುಡಿಯಿರಿ.
ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ವಾರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕೆಮ್ಮು ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಎದೆನೋವು, ಉಸಿರಾಟದ ವೇಳೆ ಶಬ್ದ, ಕೆಮ್ಮುವಾಗ ರಕ್ತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಪದೇ ಪದೇ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಸೋಂಕು, ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ಉಸಿರು ಬಿಗಿಯಾಗುವುದು, ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಆಯಾಸವಾಗುವುದು, ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಳಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಇಲ್ಲಿದೆ ಸಲಹೆಗಳು, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ : ಅನೂಲೋಮ-ವಿಲೋಮ, ಭ್ರಮರಿ ಹಾಗೂ ಡಯಾಫ್ರಾಗ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಬ್ರೀತಿಂಗ್ನಂತಹ ಉಸಿರಾಟದ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು.
ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಿರಿ : ಇನ್ಫ್ಲೂಯೆಂಜಾ ಮತ್ತು ನ್ಯುಮೋಕೋಕಲ್ ಲಸಿಕೆಗಳು ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಸೋಂಕಿನ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿರಿಯರು ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಸಮಸ್ಯೆಯಿರುವವರು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಲಸಿಕೆ ಪಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ.
ಆಂಟಿಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ : ಕಿತ್ತಳೆ, ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕ್ಯಾರೆಟ್, ಪಾಲಕ್, ಬ್ರೊಕೊಲಿ ಮುಂತಾದ ಆಹಾರಗಳು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.
ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಧೂಳು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ : ಬೆಡ್ಶೀಟ್, ಪರದೆಗಳು ಹಾಗೂ ಏರ್ ಫಿಲ್ಟರ್ಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಅಲರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಧೂಳಿನ ಕಣಗಳಿಂದಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ಕುಡಿಯಿರಿ : ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿದ್ದರೆ ಶ್ವಾಸನಾಳದಲ್ಲಿರುವ ಲೋಳೆಯು ತೆಳುವಾಗಿ ಉಳಿದು ಉಸಿರಾಟ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿಯಮಿತ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ : ಧೂಮಪಾನಿಗಳು, ಕಾರ್ಖಾನೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಅಥವಾ ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವವರು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ನಿಯಮಿತ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ಮಧುಮೇಹ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾದ ಬೆಂಡೆಕಾಯಿ ಸೂಪ್..!